. Nieproporcjonalne przychody z czynnika – gdy mamy doczynienia z
czynnikami stałymi i zmiennymi .
Ricardo badał jak wpływa zmiana jednego czynnika na wielkość produkcji ( zrobił to w oparciu o rolnictwo ) . Zjawisko to polega na tym , iż gdy wykorzystamy zmienny nakład tylko jednego czynnika to trafimy na barierę efektywności przychodów z tego czynnika . Została wykorzystana fizyczna zdolność produkcji , czyli barierą efektywności działania jest wielkość czynników stałych ( np. pracownicy pracują 8h oraz maszyny pracują 8h – jest o.k. , można przez pozostały czas remontować maszyny i pracownicy odpoczywają , ale gdy pracuje się więcej to powstaje bariera fizyczna wykorzystania tego czynnika co powoduje mniejsze przyrosty , a nawet ujemne )
2. W długim okresie możemy zmieniać kilka czynników :
· ilość maszyn , urządzeń
· jakość aparatury
· ilość zatrudnionych pracowników
· wielkość zasobów itd.
Możemy kształtować wielkość produkcji i wielkość proporcji .